Kontrola pneumoalergenów w środowisku domowym

Kontrola pneumoalergenów w środowisku domowym

Większość chorych na astmę to osoby uczulone na alergeny wziewne - pyłki roślin, sierść zwierząt, roztocze kurzu domowego - nazywane też pneumoalergenami.
Kontakt z pneumoalergenami jest jednym z czynników powodujących u osób wrażliwych wystąpienie uczulenia, a następnie objawów ze strony dróg oddechowych, na przykład astmy oskrzelowej. Osiemdziesiąt procent chorych na astmę to osoby uczulone. Pneumoalergeny są bardzo agresywne - 30 pyłków roślin w metrze sześciennym powietrza może spowodować katar sienny, a wdychanie 2 mcg/dobę alergenu roztoczy wystarcza do wywołania zapalenia oskrzeli.
Już w 1873 roku Charles Blakley odkrył, że pyłki roślin mogą wywoływać objawy astmy. Badania prowadzone od tego czasu pozwoliły określić wpływ innych alergenów wziewnych na rozwój i przebieg astmy.

ROZTOCZE

W środowisku domowym najbardziej rozpowszechniony jest alergen zawarty w odchodach roztoczy kurzu domowego. Z tego powodu jest on najważniejszym czynnikiem wywołującym astmę alergiczną. Roztocze mają wielkość około 0,3 mm. Najwięcej jest ich w materacach - w sprzyjających warunkach mogą osiągać wielką liczebność (ok. 3000 osobników na gram kurzu). W Papui Nowej Gwinei moda na spanie na materacach spowodowała, w krótkim czasie, 73 krotny wzrost ilości zachorowań na astmę wśród tubylców (z 0,1 % do 7,3% populacji). Badania przeprowadzane w klimacie wysokogórskim, nie sprzyjającym rozwojowi roztoczy, wykazały, że izolacja od styczności z alergenem może w ciągu trzech miesięcy spowodować ustąpienie objawów astmy i nadreaktywności oskrzeli.
Obserwacje wykonane w domach w różnych strefach klimatycznych dostarczyły też jednoznacznych dowodów na ścisły związek stopnia ciężkości astmy ze stężeniem alergenu roztoczy w kurzu. W 1987 roku Światowa Organizacja Zdrowia przyjęła normy pozwalające ustalić stopień zagrożenia astmą w zależności od stężenia alergenu roztoczy w kurzu. Przyjęto, że stężenia alergenu poniżej 2 mcg/g kurzu (jest to równoważne 0,6 mg guaniny/g kurzu lub 100 roztoczy/g kurzu) nie są groĽne; stężenia od 2 do 10 mcg/g kurzu powodują uczulenia i astmę o łagodnym przebiegu; natomiast stężenia powyżej 10 mcg charakteryzują środowisko, w którym astma ma ciężki przebieg.
W aptekach można kupić testy (Acarex-test) pozwalające choremu samodzielnie, w ciągu kilku minut, zmierzyć stężenie alergenu np. w kurzu z materaca, na którym śpi. Zestaw pozwala na wykonanie kilku oznaczeń - można więc sprawdzić skuteczność zastosowanych metod walki z roztoczami.
W sypialni osób chorych na astmę powinno być jak najmniej przedmiotów, w których zbiera się kurz - dywanów, narzut, mebli obitych materiałem itp. Pościel powinna być wykonana z tkaniny GORE-TEX (dostępna w specjalistycznych hurtowniach). Sypialnię (materac też!) trzeba odkurzać co najmniej raz w tygodniu - najlepiej żeby robiła to osoba nie chorująca na astmę. Warto kupić odkurzacz ze specjalnym filtrem (niektóre modele odkurzaczy "Zelmer" mają taki filtr). W zimie, przy temperaturze powietrza poniżej minus 250C, można "wymrozić" wszystkie roztocze żyjące w materacu - wystarczy materac wystawić za okno na 6 godzin. Roztocze giną też w temperaturze powyżej 500C, warto o tym pamiętać przy praniu.
Roztocze lubią ciepło (25-280C) i wilgoć (75-80%). Utrzymywanie w pomieszczeniach temperatury poniżej 200C i możliwie niskiej wilgotności powietrza pozwala ograniczyć ich liczebność.
Skuteczne są też preparaty chemiczne. Najlepsze oceny uzyskuje Acarosan używany jako proszek. W warunkach eksperymentalnych 95% dwustutysięcznej populacji roztoczy zostało zniszczone Acarosanem w ciągu tygodnia. W mieszkaniach podobny efekt uzyskiwany jest po około czterech tygodniach od użycia Acarosanu.*

ALERGENY SSAKÓW

Najbardziej agresywny jest alergen główny kota (Fel d 1). Wykrywany jest w każdym domu, nawet takim, w którym kota nigdy nie było. Oczywiście, obecność kota zwiększa stężenie alergenu, ale usunięcie kota nie zmniejsza istotnie stężenia jego alergenu w kurzu przez co najmniej 5 lat! W odróżnieniu od pyłków roślin i alergenu roztoczy, alergen Fel d 1 nie wykazuje sezonowych wahań stężenia w kurzu domowym. W warunkach kontrolowanych stwierdzono, że przebywanie chorego na astmę, uczulonego na ten alergen, przez 20 minut w pomieszczeniu, w którym są dwa koty, zastępuje test prowokacji stosowany dla wywołania skurczu oskrzeli.
Alergen psa jest obecny w jego skórze i ślinie. W mieszkaniach, w których żyje pies, stężenie alergenu jest sto razy większe niż tam, gdzie psa nie ma.
Moda na hodowanie gryzoni - świnek morskich, białych myszek i szczurów, itp. zwiększyła zagrożenie ich alergenami. Zmniejsza się natomiast liczba uczulonych na alergen konia.
Osoby uczulone na alergeny ssaków mogą poprawić swoje samopoczucie bez konieczności usuwania zwierząt z domu - pomaga zmywanie sierści raz w tygodniu niewielką ilością wody (alergeny są rozpuszczalne), a przede wszystkim nie wpuszczanie zwierząt do sypialni.

ALERGENY PLEŚNI

Zarodniki grzybów pleśniowych są zawsze obecne w środowisku domowym. Im wyższa temperatura i wilgotność powietrza, tym jest ich więcej.

PYŁKI ROŚLIN

Odgrywają główną rolę w sezonowej alergii wziewnej**. Wdychane są przede wszystkim bezpośrednio z powietrza. W kurzu domowym jest ich niewiele.
W Polsce prowadzi się stałe pomiary stężenia pyłków w powietrzu w różnych rejonach kraju. Osoba uczulona może wykorzystać te informacje przy planowaniu wakacyjnego wypoczynku.
W sezonie pylenia zaleca się przebywanie w pomieszczeniach zamkniętych. Na spacer można się wybrać po deszczu.
Pomóc może używanie filtrów powietrza w sypialniach osób chorych na astmę - w ciągu kilku godzin filtr oczyszcza powietrze z większości pyłków.
Alergia jest zwykle dziedziczna - "uczuleniowcy" spodziewający się dziecka powinni pamiętać, że kontakt dziecka z alergenami we wczesnym okresie po urodzeniu zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia objawów alergii.
 

Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.


*